Final Kamu Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar Final Ders Özeti

admin

Administrator
Yönetici
Admin
4 Eyl 2018
380
85
28
#1
KAMU YÖNETİMİNDE ÇAĞDAŞ YAKLAŞIMLAR (5-8. ÜNİTE)
  • Günümüzde bilişim kavramı içinde ele alabileceğimiz mobil iletişim araçları, internet,web teknolojileri kamu yönetimine; bilgi, üretim ve yönetiminde, etkileşimli çevrim içi hizmetler üretme ve sunmada, küresel düzeyde güvenlik yönetiminde, ekonomi yönetiminde ve demoktarik açılımlar sağlamada hem fırsatlar hem de yeni tehditler getirmektedir.
  • Bilgi toplumu; bilgi ve iletişim teknolojilerinin günümüzde ulaştığı zaman ve mekan sınırlılıklarını aşmaya hizmet den yeni fırsat ve kabiliyetlerle biçimlenen toplum olarak adlandırılmaktadır.
  • Ağ toplumu; Bilgi ve iletişim tekn. tüm aktörlerin birbirleriyle karşılıklı etkileşiminin olduğu bir toplum olarak ort çıkar.
  • Bilgi toplumu Manuel CASTELS’in deyimiyle ağ toplumu ile anılır olmuştur.
  • Bilgi toplumunu karakterize eden özellikler; BİLGİ VE EĞİTİME YÖNELİŞ, BİLGİ İŞÇİLİĞİNE GEÇİŞ, EKONOMİNİN TEMELİ-SERMAYE UNSURU-BİLGİ, BİLGİYE DAYALI ÖRGÜT VE BİT İLE BİÇİMLENEN TOPLUM.
  • Avrupa Birliği Konseyi bilgi toplumuna 23 Mart 2000 yılında Lizbon’da yapılan toplantı ile e-Avrupa girişimine başlamıştır.
  • E-AVRUPA girişimin temel amaçları; İNTERNET ERİŞİMİ SAĞLAMAK, BİLGİSAYAR VE OKUR-YAZARLIK ORANINI YÜKSELTMEK, GÜÇLÜ TOPLUMSAL KATILIM VE VATANDAŞLARIN GÜVENİNİ SAĞLAMAK.
  • 29 Kasım 2001 tarihinde Avrupa Birliği ülkeleri, Serbest Ticaret ülkeleri ile aday ülkeler bildirge yayınlamış, bu bildirge e-devlet ile ilgili girişimleri açıkça ortaya koymuş ve belirtilen konulara vurgu yapmıştır. Bildirgede vurgu yapılan konular ; SOSYAL İÇERME, GÜVEN VE GÜVENLİĞİ GELİŞTİRMEK, EN İYİ ÖRNEKLER OLUŞTURMAK, KATILIM MEKANİZMALARINI HAREKETE GEÇİRMEK, TÜM HİZMETLERİ İNTERNET ÜZERİNDEN ETKİLİŞİMLİ SUNMAK.
  • Haziran 2002’de Sevilla’da yapılan e-Avrupa 2005 eylem planında ki hedefler; E-devlet, eğitim ve sağlık gibi hizmetleri modern ç. içi sunmak, dinamik iş ort yar, geniş bant tekn. alt yapısına yatırım yapmak, herkese int. erişim olanağı tanımak.
  • Ülkemizde bilgi toplumuna dönüşüm çalışmaları, 1990’lı yılların başına kadar uzanır. Bu dönemde dünya bankası kredileriyle başlatılan bilişim ve ekonomik modernizasyon çalışmaları, 2006’da hazırlanan bilgi toplumu strateji belgesi ile hız kazanmıştır.
  • Ülkemizin bilgi toplumuna dönüşüm 58 ve 59. Hükümet acil eylem planında yer alan ve 2003 yılında ortaya konulan e-dönüşüm Türkiye projesi ile ivme kazanmıştır.
  • E-Dönüşüm (2003) Türkiye Projesinin Hedefleri; Kaliteli ve hızlı kamu hizmeti sunmak, bilginin toplumun her kesimi tar. erişilebilir kılınması, bilgisayar, okur-yaz. artırılması, eğitim, tic. ve sağlık alanında bilgi toplumuna geçiş sürecinin başl.
  • Ülkemizde bilgi strateji plan hazırlık çalışmalarına 2005’te başlanmış ve vatandaşın dönüşümü, işletmelerin dönüşümü ve devletin dönüşümü olmak üzere 3 temel üzerine oturtulmuştur.
  • Türkiye’de bilgi toplumuna dönüşüm sürecinde 7 temel stratejik önceliğe yer verilmiştir; Sosyal dönüşüm, BİT’in İş Dünyasına nüfuz etmesi, kamu yönetiminde modernizasyon, küresel rekabetçi bilgi teknolojileri sektörü, ucuz alt yapı ve hizmetleri, Ar-Ge yenilikçiliğin geliştirilmesi.
  • Bilgi toplumu strateji belgesinde 111 eyleme yer verilmiştir.
  • Bilgi toplumu stratejisinin yenilenmesinde Kalkınma Bak ile MCKİNSEY Dan.hizm. ile 2012 tarihinde sözleşme imzalanmıştır.
  • Bilişim; İnsanoğlunun teknik, ekonomik, toplumsal alanlarda iletişimde kullandığı ve bilimin dayandığı olan bilginin, özellikle elektronik mak ara düzenli ve ussal biçimde işlenmesi bilimidir. Kavramın isim babası Prof. Aydın KÖKSAL’dır.
  • Günümüzde e-dönüşüm’ü ortaya çıkaran gelişmeler; dünyanın gelişmiş ekonomilerinin bilgiye dayalı ekonomiye dönüşmesi, BİT alanında yeni yakl. Ve gelişmeler, internetin dünya da yaygınlık kazanması, vatandaşların bilgi hizmetine kolay erişebilmesi, yeni kamu işletmeciliği, az kaynakla çok iş yapma gereksimini, devlete olan güveni artırma istemi,
  • Ülkeleri e-dönüşüme yönelten dinamikler; ulusal stratejiler (rasyonellik-standartlaşma, etkililik-verimlilik, erişilebilirlik, tasarruf-zaman,para, yenilikçi hizmet ürünü sunumu.
  • E-devlet; kamusal politika geliştirme sürecini güçlendirmek, kamu hizmetlerinde etkinlik sağlamak ve demokratik süreçleri iyileştirmek için kamu idaresinde bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanılmasını ifade eder.(Means ve Schneider tanımlamıştır)
  • E-Hizmet; devletin BİT kullanarak ürettiği ve sunduğu hizmetleri ifade eder.
  • E-devletin örgütsel ve yönetsel alanda ortaya çıkarabileceği sorunlar; GİZLİLİK, GÜVENLİK VE ETİK SORUNLAR, ÖLÇEKLENDİRME SORUNLARI, MALİ KAYNAKLARIN YETERSİZLİĞİ, KURUMSAL ÖZERKLİKTE EROZYON, DEMOKRATİK DEĞERLERİN YOK SAYILMASI.
  • E-devlet’e geçişte yaşanan sorunlar; SAYISAL UÇURUM, FİZİKİ ENGELLİLER İÇİN ERİŞİM GÜÇLÜĞÜ, KAMU GÖR. BİLGİ VE YETERSİZLİK, AŞIRI BİLGİ YÜKÜ, BİLGİYE ERİŞİMDE GÜÇLÜLÜK, KAMU BİLGİLERİNDE GİZLİLİK, KOPYALAMA HAKLARI VE KORUMA KOLLARINDA BELİRSİZLİK, VERİ TABANINA ERİŞİM GÜÇLÜĞÜ.
  • Sayısal Uçurum; Bilgi teknolojileri ve bilgi erişimde yaşanan eşitsizliktir. Ülkemizde sayısal uçurum tespitine yön. İlk araştırlar TUENA 1997 ARAŞTIRMASI ve TÜBİTAK-BTYKA 200 ARAŞTIRMALARINDAN söz edilebilir.
  • Fiziki engelliler için erişim güçlüğü; özellikle yazılım alanındaki gelişmelerinde dil kısıtlığı sorun olarak görünmektedir.
  • E-devlete geçiş düzeyi ve e-devlet sunum yapılanması; 1. Düzey; bilgilendirme ve sınırlı düzeyde e-hizmet sunma, ç.içi e-hizmet sunma, bütünleşme, katılım.
  • E-devlet sunum yapılanmasında DEVLETTEN DEVLETE (D-D), DEVLETTEN VATANDAŞA (D-V), DEVLETTEN İŞ DÜNYASINA (D-İ), DEVLETTEN SİVİL TOP. KUR. (D-STK).
  • E-devletin temel boyutları; E-devlet çalışmaları temel olarak YASAL ALT YAPI, TEKNİK ALT YAPI-ERİŞİM, İLETİŞİM, DEĞİŞİM-DÖNÜŞÜM, KURUMSAL YAPI VE İNSAN KAPASİTESİ olarak yürütülür.
  • Yasal altyapı alanında ülkemizde Anayasa’da 2010 yılında yaılan değişiklik ile 20. Md değiştirilmiştir. Bu düzenleme ile e-devlet uyg. Hukuki sorunlar doğuracak olan kişisel verilerin mahremiyetinin korunması anayasal güvence altına alımıştır.
  • Ülkelerin e-devlet tek. Alt yapısını güçlendirmede şu önlemleri alması beklenir; güvenli ve hızlı ulusal iletişim alt yapısının kurulması ve sürd., yeni iletişim kanallarına erişim kolaylaştırıcı önlemler alınması (ucuzluk) TR tek altyapı kapasitesi 0,348
  • Bilgi toplumu ve e-devlet çal. Sorumlu kurumlar; KALKINMA BAK, ULAŞTIRMA BAK, SANAYİ BAK, TÜBİTAK, BTK.
  • MERNİS; Nufus Md., TAKBİS; Tapu Bk., Coğrafi Bilgi Sistemi; Çevre Bk, MERSİS; Gümrük ve Ticaret Bk.
  • KEP-Kayıtlı E-Posta, resmi yazışmaların elektronik ortamda mevzuata uygun, uluslararası standartlarda ve teknik olarak güvenli bir şekilde yapılmasına imkan sağlayan sistemdir. Yararları; ilgili kişiye gönd. Gönderilmesiği, ulaşıp ılaşmadığı, gönd. E-postaya erişilip erişilmediği
  • Bilgi toplumuna dönüşümden MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI VE YÜKSEK ÖĞRENİM KURUMU sorumludur.
  • E-DEVLETİN ARAYÜZLERİ; NÜFUS BİLGİ SİSTEMİ, MÜLKİYET BİLGİ SİS, COĞRAFİ BİLGİ SİS, MALİ KAYIT SİSTEMİ.
  • Türkiye e-devlet kapısı 18 aralık 2008 tarihinde hizm. Açılmış olup sorumlu kuruluş TÜRKSAT’tır.
  • Mobil-devlet tanımlarına bakarak ARAÇSAL BAKIŞ, TEKN.ODAKLI BAKIŞ, DEĞİŞİM-DÖNÜŞÜM ODAKLI BAKIŞ hal. Gruplanabilir.
  • Ülkemizde M-devlet uygulamaları; THY Mob. Uyg, Ankara B.B., İstanbul B.B., UYAP, MEB.
  • E-demokrasi; kamu kurum ve kuruluşları, parlamento, hükümet ve muhalefet ve vatandaşlar arasında ki bilişim ortamında yürütülen ve sürdürülen iletişim ve etkileşimlerini içeren süreç ve yapıların tesis edilmesidir.
  • Sosyal medya ort. Yönetilmesinde dikkat edilmesi ger. hususlar; kişilerin kişisel veri mahremiyeti ve kurumsal verilerde gizlilik ve güvenliği ile sosyal ağlar üzerinde ön yargı, ırkçılık ve ayrımcılık gibi olums. Önlemeye yön. Düzenlemeler yapmak gerekir.
  • Uluslararası bilgi savaşlarında kullanılan yöntemler;
  • ECHELON; ABD-İNGİLTERE İSTİHBARAT İTTİFAKI TEMEL AMACI, SSCB BİRLİĞİNİN DİPLOMATİK-ASKERİ OLARAK TAKİP EDİLMESİDİR.
  • ENİGMA; NAZİ ALMANYASI TARAFINDAN KULLANILAN ŞİFRELEME CİHAZIDIR.
  • Siber saldırı türleri; PROGRAM MANÜPLASYONU, SAHTEKARLIK VE TAKLİT, ERİŞİM ARAÇLARININ ÇALINMASI, KİMLİK ÇALMA, TİCARİ BİLGİ ÇALMA, İSTİHBARAT AMAÇLI FAALİYETLER, TAKİP VE GÖZETLEME, HACKLEME, VİRÜSLER, AJAN YAZILIM, SPAM, HİZMETİ DURDURAN SALDIRILAR.
  • Bilgi Güvenliği; bilginin, üretim ve hizmet sür. Sağlamak, parasal kayıpları en aza indirmek üzere tehlike ve tehdit alanlarının korunmasıdır. Temel amacı; veri bütünlüğünün korunması, yetkisiz erişimin engellenmesi, mahremiyet ve gizliliğin korunması, sisteminde devamlılığının sağlanmasıdır.
  • Güvenlik açıkları ve siber saldırı yolları şu şekilde olabilir. İZİNSİZ ERİŞİM, ZARAR VERME (ENGELLEME), DEĞİŞİKLİK YAPMA, ÜRETİM.
  • Bilgi güv. teknolojik önlemler; KRİPTOGRAFİ, SAYISAL İMZA VE PKI, AĞ BÖL. GÜV. DUV, YEDEKLEME, SALDIRI TESPİTİ, ERİŞİM DEN, ANTİ VİRÜS SİSTEMLERİ.
  • Güvenlik Prensipleri; GİZLİLİK, GÜNCELLİK VE BÜTÜNLÜK, SÜREKLİLİK, İZLENEBİLRİLİK, KİMLİK SINAMASI, GÜVENİLİRLİK.
  • Bilişim kavramının babası Aydın KÖKSAL’dır ve kavramı etkileşim ve paylaşım olarak ele almıştır.
  • Siber Güvenlik; bilgi ve iletişim tek. Sanal alanda gizlilik, bütünlük ve erişebilirlik gibi güvenlik unsurlarının sağlanmasını ifade eder.
  • Ülkemizde bilgi ve iletişim teknoloji alanının düzenlenmesini ve denetlemesinden sorumlu olan kurum BTK’dır.
  • E-DEMOKRASİ kavramının unsurları; katılım, oylama, erişim, şeffaflık.
  • Siber Güvenlik kurulu üyeleri; İÇİŞLERİ BK, DIŞİSLERİ BK, MİLLİ SAV. BK, TÜBİTAK.
  • Sosyal medya platformları; İMLEME,WİKİ, YOUTUBE, LİNKEDİN.
  • 6. Ünite
  • Etik sistemi kısaca kurallar sistemidir. Ahlak karşılığıda kullanılır. Etik grupları; TANIMLAYICI ETİK, NORMATİF ETİK, META VE UYG. ETİK.
  • Tanımlayıcı etik; ahlaki görüş ve inanışlarla ilgili önermelerden oluşur.
  • Normatif etik; kural olarak benimsenecek davranışların neler olacağı ile ilgilenir.
  • Meta etik; ahlaki kavramların anlamları üzerinden mantıksal analizlere yönelerek, ahlak bilgisinin temelini ve yapısını araştırır.
  • Uygulamalı etik; toplumun belli bir alandaki güncel sorunlarıyla ilgilenir.
  • Kamu etiği de uygulamalı etik alanlarıdır birisidir.
  • Etik değerler kültürel niteliktedir ve kendiliğinden oluşur, zamanla da hukuk kurallarına dönüşür.
  • Kamu yönetiminde etik, devletin kuruluş, görev ve işleyiş düzeninde doğru davranış standartlarını gelişip uygulanmasına vurgu yapar.
  • Etik konusuna ilgiyi artıran nedenlerden birisi de değişimdir.
  • Klasik kamu yönetimine yönelik toplumsal eleştiriler, geçmişten bu yana artmış ve tanımını MAX WEBER bulan bürokratik örgütlenme düzeni, kamusal örgütlerde denetimi öne çıkarmış, disiplin, baskı ve sıkı denetim kültürünü beslemiştir.
  • Etik kod; doğru davranışa ilişkin belirlenen ilke ve standartlardır.
  • Etik altyapısı ve kurumsal sistem bileşenleri; SİYASAL ERK, HUKUSAL YAPI, ETİK İLKELER, HESAP VERME VE YAPTIRIM SİSTEMİ, ETKİLİ ETİK LİDERLİK, MESLEKİ YETKİNLİK, İLGİ VE DUYARLILIK DÜZEYİ, KAMUYU DENETLEYEN GÜÇLÜ MEDYA VE STK’LAR, KAMU HEDEFLERİNDE AÇIKLIK, BİLİNİRLİK.
  • Etik yönetimi, etik değerlere dayalı bir işleyişi güvence altına almak üzere, çalışanlarda etik bilinç, bağlılık ve duyarlılığı geliştirmeye yönelik olarak yapılan sistemli eylemlerin tümüdür.
  • Kural temelli etik yaklaşımı (dış denetim-geleneksel yönetim)
  • Dürüstlük temelli etik yaklaşımı (iç denetim)
  • Kuralcı ve dürüstlük temelli etik yaklaşımı (ülkelerin sosyo-kültürel koşullarıyla yapılan düzenlemeler uyumsağlama çabasıdır)
  • Etik liderlik davranışları; ADİLİYET, DÜRÜSTLÜK, EŞİTLİK, TARAFSIZLIK, GÜVENİLİRLİK.
  • Liderlik kabaca başkalarını etkileme ve harekete geçirme yeteneğidir.
  • İşletme yönetimi alanında çok tanınmış bir akademik kişilik olan PETER DRUCKER yönetimdeki içtenlik ve ciddiyetin kanıtını lider yöneticinin dürüst kişiliğini her zaman koruyabilmesine bağlamaktadır.
  • Yönetsel etik konusundaki yaklaşımlar; ETİĞE AYKIRI, ETİĞE UYGUN VE ETİĞE İLGİSİZ YÖNETİM VE DAVRANIŞLARDIR.
  • Etiğe bağlı yönetim anlayışı; Örgütsel başarı için konulmuş olan standartlar içinde iş yapmayı, dürüstlük ve adaletli olmak gibi temel değerlerden hiçbir koşulda sapma yapılmaması gerektiğini savunur.
  • Etik karşıtı yönetim anlayışı; Yaklaşımını etik standartlara bağlılığın çok ötesinde, bunları amaçlara ulaşmayı zorlaştıran bir çerçevede görür.
  • Etiğe ilgisiz yönetim anlayışı; etik alana duyarsızlık vardır. Bu yaklaşım gerekmedikçe etik değer ve ilgilere önem vermeyen, oluruna bırakan yönetimi temsil eder.
  • Kayırmacılık; Kendi içinde akraba kayırmacılığı (NEPOTİZM) eş-dost kayırmacılığı (KRONİZM), Siyasal kayırmacılık (patronaj/partizanlık) ve hizmet kayırmacılığı öne çıkmaktadır.
  • Etik ikilemler;
  • kaçınma- kaçınma çatışması (selden yıkılan bir yolun yapımı için açılan ihaleye başvuran iki firma da yeterli koşullara sahip olmamasına karşın bunlar arasında bir seçim yapma zorunluluğudur.
  • Yaklaşma-yaklaşma çatışması; bir kamu görevine atamada aynı koşullara sahip iki adaydan seçim yapılması.
  • Yaklaşma-kaçınma çatışması; alınacak karar ya da yapılacak uygulamanın kamu görevlisinin değer anlayışı ile örtüşmemesi (kamu yararı baskısı-kişisel çıkar beklentisi- siyasal baskı)
  • Türk kamu yönetiminde etik sisteminin yapı taşları; ETİK MEVZUAT VE HUKUKSAL YAPI, ETİK ÖRGÜTLENME VE ÖRGÜTSEL YAPI, ETİK İLKELER VE SOSYALİZASYON UYGULAMALARI, ETİK KÜLTÜR ORTAMI VE ETİK İKLİM, ETİK DIŞI DURUMLAR İÇİN YAPTIRIMLAR.
  • Etik alanı düzenleyen 5176 sayılı yasayla, etik konularında çalışma yapmak üzere ilk kez KAMU GÖREVLİLERİ ETİK KURULU kurulmuştur.
  • KGEK’in kuruluş ve görevleri; Kurul, Başkanlık bünyesinde ve 11 üyelidir. Üyeler bakanlık, il belediye başkanlığı, Yargıtay, danıştay, sayıştay üyeleri, üst düzey kamu yöneticileri, rektörlük ve dekanlıklar görev yapar.
  • KAMU GÖREVLİLERİ ETİK KURULU görevleri; kamu göre. Uyması gereken etik dav. İlkelerini belirlemek, kamuda etik kültürünü yerleştirmek üzere çal. Yapmak, sorunlar hakkında kurumlara görüş bildirmek, hediye alma yasağının kapsamını belirlemek, mal bildirimlerini incelemek, etik kural ihlaliyle ilgili inleme yapmak ve yetkili makamlara bildirmek.
  • (Ölçek) Etik komisyonlarının görevleri; KURUM ÖLÇEĞİNDE ETİK KÜLTÜNÜ YERLEŞTİRMEK VE GELİŞTİRMEK, KAMU GÖRE. ETİK SORUNLARUNA YÖNELİK ÖNERİ VE YÖNLENDİRMEDE BULUNMAK, KURUMDAL ETİK UYG DEĞERLENDİRMEK.
  • Söz konusu yasada yer alan kamu personel rejimine ilişkin en temel iki ilke LİYAKAT ve KARİYER ilkeleridir.
  • Kamu etiği açısından etik davranış besleyen kaynaklar; İNSAN HAKLARINA VERİLEN DEĞER, İNSAN ONURUNA SAYGI, KAMU YARARI BİLİNCİ VE SAYGINLIĞI KORUMA VE GELİŞTİRME DÜŞÜNCESİDİR.
  • Kamu yönetiminde geçerli olması beklene ilkelere yön veren temel kavramlar; ADALET, EŞİTLİK, TARAFSIZLIK, YASALLIK, NESNELLİK, SAYDAMLIK VE SAYGINLIKTIR.
  • Nepotizm; Geçmişte aile üyelerine çıkar sağlayan papaları tanımlamak için kullanılmıştır. Günümüzde ise akrabaları yararına istismar esen kimseler için kullanılmıştır.
  • Kültürel kayırma; aynı psiko-sosyal ortam içinde ortak kültürel değerleri benimseyenleri anlatmak üzere ve daha çok hemşeri kayırmacılığı için kullanılır.
  • Kamu yönetiminde etiğin başlıca işlevleri; kamu gücünün daha etkin kullanılması, kamu yararını güçlendirme, kamu yönetimine olan güven ortamını iyileştirme, kaynakların daha etkili kullanımı ve bunun içinde kamu görevlilerinin SORUMLULUK BİLİNCİNİ yükseltmeyle ilgilidir.
  • Kamusal etik sorunlarının başında yolsuzluk gelir.
  • Yolsuzluğa ortam hazırlayan etmenler; tek başına karar alma yetkisi, yetersiz hesap verme yetkisi, tek başlına kaynak kullanım yetkisi, hesap verme sistemine tabi olma.
  • 7. ÜNİTE
  • Yönetişim; İktidarın gücünün sınırlarına, ve sivil toplum örgütlerinin rolüne ilişkin gelişen yeni bir anlayışın belirlediği taleplerdir.
  • Yönetişim kav. kökeni 16. Yy’a dayanmaktadır. Kavramın ilk kuzey avrupa’da özellikle 17 yy2da Fransa’da hükümeti tar. Gerçekleşmiştir.
  • Avrupa komisyonu kendi yönetişim anlayışını EUROPAM GOVERNANCE : A White Paper adlı belgeyle ortaya koymaktadır.
  • Yönetişim anlayışı hakkında; merkeziyetçilik yerine yerelliği, katı bürokrasi yerine katılımı, kapalılık yerine açıklığı, hiyerarşi yerine hesap verilebile bilirliği ve sorumluluğu getirmiştir.
  • ABD’de OSBORNO ve Gabler’in devletin yeniden keşfi kitabında yönetişim kav ;kürek çeken değil dümen tutan devlet sloganını belirtmiştir.
  • Yönetişimde amaç kamu yönetimindin özel sektörün yönetim anlayışlına yaklaştırılması hedeflenmiştir.
  • Yönetişimin 3 aktörü; DEVLET, ÖZEL SEKTÖR ve SİVİL TOPLUM.
  • Yönetişimin türleri; EKONOMİK YÖNETİŞİM, SİYASAL YÖNETİŞİM, İDARİ YÖNETİŞİM.
  • Kamu yönetişimi; ulusal, bölgesel ve yerel düzeyde siyasal, sosyal içerikli baskı ve çıkar gruplarından, sosyal kuruluşlardan özel örgütlerden oluşan ağların yönetimini ifade eder.
  • İyi Yönetişim; siyasal, sosyal ve ekonomik ilişkileri şeffalık, hesap verilebilirlik, katılımcılık, cevap verebilirlik, hukukun üstünlüğü, etkinlik, eşitlik ve stratejik vizyon ilkeleri ile yönlendiren süreçler ve yapılardır.
  • Yönetişimin İlkeleri; ŞEFFAFLIK, HESAP VEREBİLİRLİK, KATILIMCILIK, CEVAP VEREBİLİRLİK, HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ, AÇIKLIK, ETKİNLİK, STRATEJİK VİZYON SAHİBİ OLMAK.
  • Hesap verebilirlik vatandaşlar tarafından dikey, kamu kurumları tar.yatay hesap verebilirlik olarak gerçekleşir.
  • Mahalli idareler reformu, yerel günden 21 çalışmaları, kent konseyi uygulaması, stratejik planlama, mahallenin temsili, ihtisas komisyonları, gündem ve hemşehri hukuku Türkiye’de düzenlenen önemli katılımcılık düzenlemeleridir.
  • Etkin bir yönetişim küreselleşmenin ve sürdürülebilir kalkınmanın gerektirdiği değişime uymaya yönelik devlet, özel sektör, stk ve vatandaşın yönetimde rol almalarını öngören geniş bir perspektifi temsil etmektedir.
  • Yönetişim bağlamında Türkiye’de yapılan düzenlemeler; BİLGİ EDİNME KANUNU, KAMU MALİ VE KONTROL KANUNU, KAMU DENETÇİLİĞİ, KAMU GÖREVLİLERİ ETİK KURULU.
  • Şeffaflık ve hesap verebilirlik ile ilgili düzenlemeler; BİLGİ EDİNME HK, DİLEKÇE VE ŞİKAYET HK, MALİ SAYDAMLIK, KAMU DENETÇİLİĞİ, KAMU GÖREV ETİK KURULU.
  • Bilgi edinmede cevap 15 günde, istisnai hallerde 30 gün içinde verilmelidir.
  • Bilgi edinme hak ilişkin denetlemeyi bilgi edinme değerlendirme kurulu yapar.
  • Kamu denetçiliği kur.TBMM’ye bağlı kamu tüzel kişiliğine sahip bir kuruluştr.İdari başvuru yollarında zorunlu idari başv. Tüketilmesi gerekir. Kurum başvuruları en geç 6 ay içinde cevaplandırır.
  • Subsidiatre ilkesi ile halka hizmette yerindelik kavramının daha verimli olacağı belirtilmiştir.
  • Ademimerkeziyet; merkezden uzaklaşma, merkezi idarenin taşra ünitelerine daha çok yetki ve insiyatif bırakmasıdır.
  • Ajansın karar organı; VALİ, BB BŞK, İL GENEL MECLİS BŞK, SANAYİ ODASI BŞK, TİC ODASI BŞK, STK’dan seçilen 3 kişiden oluşur.Ajansların kalkınma kurulları 100 kişiden oluşur.
  • Türkiye’nin bağımsız idari otoriteleri; Rekabet kurumu, RTÜK, SPK, BDDK, TTELEMİKASYON KURUMU, KAMU İHALE KURUMU, TÜTÜN ALKOL DÜZENLEME KURUMU.
  • Yönetişim uygulamalarında halkın isteklerini ve beklentilerini almayı gerektiren ilke cevap verebilirlik ilkesidir.
  • Aktörlerin kararları ve uygulamalarına bireylerin kolayca erişebilme ilkesi şeffaflık ilkesidir.

  • 8. ÜNİTE
  • Karar alma her devletin temel işlevidir ve ilk devlet olarak kabul edilen Sümerlerden bu yana idareciler toplumsal karar almaktadır.
  • Yeni bir kamu yönetiminde karar alma geleneği Aydınlanma çağı ile başlamıştır.
  • Yeni kamu yönetimi yaklaşımında bilimsel karar alma yöntemleri kullanılmaktadır. Bu çerçevede özellikle stratejik planlama, performans yönetimi ve düzenleyici etki analizi (DEA) gibi yeni karar alma teknikleri yeni kamu yön. Hakim olmaya başlamıştır.
  • Düzenleyici etki analizinin temel varsayımları Woodrow Wilson2ın kamu yön. Disiplin alanını belirleyen ilkelerdir.
  • Ampirisizm; Her türlü bilginin beş duyu ile elde edilen ölçüme ve gözleme dayandığını savunur.
  • Karar alma; iki ya da daha fazla seçenek içerisinden bir tanesini bilinçli ve iradi olarak seçmektir.
  • Sosyal Mühendislik; Açık toplum ve düşmanları adlı kitabında Karl Popper tar. Dile getirilen sosyal mühendislik kavramı toplumsal problemlerle nihai büyük bir kamusal yararlar sağlamak adına çözümler üretenleri tanımlar.
  • Karar alma modelleri; Rasyonel Kapsayıcı, Sınırlı (artırımcı) ve karma tarama modelleri.
  • Rayonel ya da akılcı karar alma yöntemi insanın en doğru bilgiye aklını kullanarak varabileceğini savunan ve kökleri aydınlanmada bulanan felsefi akımdır.
  • Pozitivizm; Olguculuk olarak da adlandırılan ve Agusto Comte’nun ilk defa ort. çıkardığı bu felsefi akım sağlam gözlem bilg. Day. Old. Vars.
  • Optimal; genel anlamda belirli koşullarda en avantajlı ya da mümkün olan en iyi sonucu elde etmek anlamında kullanılır.
  • Bürokrasinin görevi; verilerin toplanması, analiz edilmesi, karar seçeneklerin hükümete aktarılmasıdır.
  • Rasyonel bütünsel yaklaşıma bilimsel mühendislikte denir.
  • İdeal bir rasyonel kapsayıcı karar alma süresinde; problem belirlenir, tüm veriler toplanır, çözmek için bütün seçenekler bulunur, değerlendirmek için kriterler bulunur, kriterleri en fazla karşılayan seçenek belirlenir, her bir seçebeğin gelecekte olumlu ve olumsuz yanları ele alınır, karar verilir.
  • Etkinlik; en az girdi ile en çok çıktıya ulaşmayı ifade eder. Örnek (AZ HARCAMA)
  • Etkililik; sonuca ulaşmayı ifade eder. Örnek; yapılan yolun kazaya seb. Vermemesi, deformanyona uğramaması, işlekliğe yol açması vb.
  • Ekonomiklilik; Kullanılan girdilerin mümkün olduğu kadar ucuza mal edilmesidir. Örnek; Yol yapımında kullanılan mal. En ucuzu olması
  • (HANRY FAYOL-LUTHER GULİCK-LYNDAL URWİCK) Kapsayıcı rasyonel karar alma modelinde varsayım ve sınırlılıklar; İlk varsayım idarecilerin her zaman için rasyonel düşünen bireyler olduklardıır. Antony Downs’ın görüşüne göre rasyonel biri seçenekler arasında en optimal olanı seçerken bazı sınırlıklara dikkat eder. Bunlar; olası sonuçları bilir, alternatifi tercihi doğrultusunda sıralayabilir, en optimal seçeneği tercih eder ve her zaman aynı kararı verir.
  • Rasyonel karar alma modeli genelde ekonomik insan varsayımına dayanır.
  • Modelin sınırlılıkları; PROBLEM AÇIKTIR, GEREKLİ BÜTÜN VERİLER TOPLANABİLİR, TÜM SEÇENEKLER BİLİNİR VE SÜREKLİDİR, ÖLÇÜTLER NESNEL VE SAYILAŞTIRILABİLİR NİTELİKTEDİR, ÖLÇÜLER VE SEÇENEKLER BİRBİRİNDEN AYRIŞTILABİLİR, KARAR ALICI OLUMLU VE OLUMSUZ DURUMLARI KIYASLAYARAK EN OPTİMAL SEÇİMİ YAPABİLİR.
  • (CHARLES LİNDBLOM) Sınırlı rasyonelite ve artırımcılık modeli ;Rasyonel kapsayıcı modele yönelik eleştiri getiren ilk düşünür HERBERT SİMON’dur. (sataisficing görüşü) örnek kamu görev tüm seçenekleri bulmadıklarını ve daha çok deneyimlerine dayanarak tüm seç. Bul tatmin olduklarını ileri dürmüştür.
  • Simon’un ort koyduğu modeli daha da geliştiren Charles Lindblom artırımcı yaklaşım modelini önermiştir. Limblom2un hatalara rağmen başarmak adlı kitabında rasyonel kapsayıcı modelin pratikte mümkün olmadığını ve aynı zamanda arzulanır olmadığını ileri sürmüştür.
  • (ETZİONİ) Karma Tarama Modeli; Her iki karar alma modelinin sınırlı olduğunu düşünen ETZİONİ karma tarama modeli adı verilen üçüncü modeli önermektedir. Bu nedenle kamu idaresi tarafından alınan kararlar ikiye ayrılır. Bunlar; önemli ve sıradan kararlar modeline varsayar
  • Düzenleyici etki analizi son dönemlerde yeni kamu işl. Etkisiyle OECD’nin etkisiyle batılı ülkelerde yaygınlık kazanan bir karar alma modelidir. DAE toplumsal problemlerle ilgili kanun, yönetmelik, tüzük vb yasal düzenlemelerin olası sonuçlarının öngörülmesini sağlayan ve rasyonel kapsayıcı karar alma modeline benzer bir süreçtir. Türkiye’de 2006’da mevzuat hazırlama usul ve esasları hk yönetmelik ile bütçeye 10.000,000’nin üzerinde mali yük getirecek kanun taslaklarıyla ilgili düzenleyici etki analizi zorunluluğu getirilmiştir.
  • DEA’nın daha önce ele alınan rasyonel kapsayıcı karar alma modelinden iki temel açısından farklılaşmaktadır; SOSYAL PAYDAŞ ANALİZİNİN EKLENMESİ ve AKARA ALMADA EKONOMİK ÖLÇÜTLERİN KULLANILMASI, Farklı olmayanlar ise SEÇENEK BELİRLEME-VERİ TOPLAMA.
  • Aydınlanma çağı ile birlikte karar alımı bilimsel nitelik kazanmıştır.
  • Yeni kamu yönetimi yaklaşımlarında bilimsel karar alma yönetimleri kullanılmaktadır.
  • Rasyonel ya da akılcı karar alma yöntemi insanın en doğru bilgiye aklını kullanarak varabileceğini savunan ve kökleri aydınlanmada bulunan felsefi akımdır.
  • Kamusal sorunda rasyonel kapsayıcı kara modeline göre karar alabilir. Kamusal nitelikte bir problem belirle, problemle ilgili verileri topla,problemi çözmek için olası bütün seçenekleri bul, seçenekleri değerlendirmek için kriterleri bul, problemler için seçenekler ile en fazla kriterleri karşılayan seçenekleri belirle, her seçeneğin gelecekte olumlu ve olumsuz yanları hesaba katıp kararını ver.
  • Aydınlanmadan sonra idari karar alımının belirleyici özellikleri; RASYONELLİK, POZİTİVZM, BİLİMSELLİK, AMPİRİSİZM.
  • Yeni kamu yön. Anlayışında ön plana çıkan ölçütler; Şeffaflık, etkinlik, etkililik, ekonomiklik.