Vize Temel Bilgi Teknolojileri 2 Özeti (2. Ünite)

6 Eki 2018
246
36
18
#1
SOSYAL AĞLAR VE SOSYAL MEDYAYA GİRİş
Bir yayımcı olmak için gerekli şartlar çok basit. Aşağıdakilerden birini yaptıysanız sizde yayımcısınız demektir:
- Son zamanlarda bir e-posta yolladınız mı?
- Herhangi bir web sitesine bir fotoğraf, video veya bir yorum yollayıp, eklediniz mi?
Bir arkadaşınızın cep telefonuna hiç mesaj attınız mı?

YENİ İLETİşİM TEKNOLOJİLERİ VE İNTERNET
Yeni İletişim Teknolojileri ve İnternet’in Önemini Açıklamak
Yeni iletişim teknolojilerinin ortaya çıkması ve bu teknolojilerin kullanılması ile sosyal ağların oluşması her zamankine göre çok daha farklı bir iletişim sürecini de ortaya çıkartmıştır. İnternet ile yepyeni iletişim kurma ve paylaşma ortamları olan Facebook, Twitter, YouTube isimleri ve daha birçoğu çok yakın bir geçmişe sahiptir.
Dijital nedir?
- Kültürün standartlaştırılması ve farklılaşması
- Kültürün parçalı yapılara bölünmesi
- Kültürel kolaj
- Kültürün hızsal yaygınlaşması
- Kültürün görselleşmesi
- Yüksek miktarda kültür

İnternet’i diğer medya biçimlerinden farklılaştıran temel özellikleri şunlardır:
• Bilginin, üretildiği yerden bağımsız olarak küresel ölçekte dağıtımı ve yayılımı,
• Bilginin, doğrudan iletimi ve bunun sonucu olarak da haber üretim döngüsünün kısalması; üretim, dağıtım ve alım arasındaki sınırların silikleşip nispeten ucuzlaması,
• İletimin aşırı hızı ve yayılımı ki bu İnternet’in devrimsel karakterini tanımlar.
• İnternet’in baskın yapısal özelliği olan interaktivite, noktadan noktaya, noktadan çoklu noktaya ve çoklu noktadan çoklu noktaya gibi haberleşme çeşitlerini destekler.
• Metin, ses, resim ve görüntünün iç içe geçmişliği, yani multimedya,
• Dinamik, değişken, zaman ve mekânın kısıtlamalarını aşmaya meyilli olan hiper metin, klasik metnin durağan kavramının önüne geçer.

İnteraktivite
En genel anlamda, çevrimiçi durumdaki kullanıcıların üçüncü partilere “aktif” bilgi göndermesi ve aynı anda da seçtiği sitelerden bilgi elde etmek için online araştırma yapabilmesidir. İnteraktivite kullanıcılar ile onların üretip yolladıkları içerikleri takip eden izleyiciler arasındaki ilişkiyi değiştirmektedir. Aynı zamanda interaktivite bilgiyi kişiselleştirme ve isteğe göre düzenleme için de fırsat sunar.


İsteğe göre ayarlanabilecek haber araçları “çekme” içerikli, “yükleme” içerikli ve “kişiye özel” içerikli(CNN gibi haber sitelerinde ya da Yahoo gibi arama motorlarında kullanılır.) olabilirler.

Hiper metin ve hiper linkler
Orjinal paylaşım içeriğini sağlamaya olanak sunar. Örneğin, resmî raporlara, belgelere, basın bültenlerine, çeşitli referanslara ve diğer sitelere ya da arşivlere verilen hiper linklerde olduğu gibidir.

İnteraktivite içerik oluşturma yolları
• İçerik oluşturan ve kullanıcı arasında doğrudan ya da dolaylı olarak,
• E-posta alışverişi yoluyla,
• İçeriklere yer veren sitelerdeki bülten panoları yoluyla,
• Yazıların altında yer alan yorum mesajları yoluyla,
• Sohbet veya forum olanakları yoluyla
İçeriğin zenginleştirilmesinde şu yöntemler etkili olabilir:
• Kaynaklar ile konuşmak ve güven bağı kurmak,
• Uzmanlar ile paylaşımlarda bulunmak ve yapmak,
• Belgeler üzerinde çalışmak ve sorgulamak.

Her ne şartta olursa olsun, İnternet ortamı kaynaklı bilgilere eriştiğimizde online ortamdan elde ettiğimiz bilginin geçerliliğini kontrol etmek için aşağıdaki 4 kriteri her zaman aklımızda bulundurmalıyız:
1. Sahiplik 2. Doğruluk 3. Yönelim 4. Güncellik
Toplumsal etkileri bakımından yeni iletişim teknolojilerini ve iletişimin yeni örgütlenme biçimini incelediğimizde şu temel özellikleri görmekteyiz:
1. Daha fazla “katılım”
2. Daha fazla “etkileşim”
3. Demokrasinin güçlendirilmesi
4. Katılım ve sanal katılım
5. Demokrasinin yaygınlaşması ve yaygınlaştırılması
6. Harekete geçirme

SOSYAL AĞLAR
Sosyal Ağların Önemini ve Kullanımını İfade Etmek
Kendi dünyamızdan bildiğimiz ilişkilerimizi ve bu tüm etkileşimleri kitle toplumu olarak adlandırırsak ve iletişim teknolojileri ile oluşturulmuş ağ toplumu ile kıyaslamaya çalışırsak arada şu tür benzerlik ve farklılıklara tanıklık etmiş oluruz:

Sosyal ağlar vasıtasıyla oluşturulup bir araya gelen sosyal medyada bilginin değerlendirilmesini incelediğimizde ise şu temel özellikleri görmekteyiz:
• Bilgi daha “paylaşılabilir” hâle gelmiştir. Örneğin, fotoğraşarımızı yüklediğimiz Şickr sitesi sayesinde fotoğraşarımızı istediğimiz kişilerle ve daha geniş kitlelerle paylaşabilir hâle geldiğimizi söyleyebiliriz.
• Bilgi daha “arşivlenebilir” hâle gelmiştir. Sosyal medyanın elektronik kayıt özellikleri sayesinde bilgi kronolojik ve tema gibi başlıklar altında arşivlenebilir hâle gelmiştir.
• Bilgi daha “bireysel ve gündelik” olarak değerledirilebilir hâle gelmiştir. Bunun en önemli örneğini de bloglarda görmekteyiz. Kişilerin her biri bireysel ve belli zaman dilimlerinde istedikleri gibi tercihlerde bulunabilen yayımcılar hâline gelmiştir.
• Bilginin kullanılma biçimi ile “kimlik oluşturma” seçeneğine de sahip olmuştur. Örneğin, Facebook gibi bir sosyal medya ortamında hem kişisel olarak bir kimlik alanı oluşturulabilmekte hem de orada yer alan bilgiler farklı biçimlerde arşivlenebilmiştir.
• Bilginin kullanılmasına ilişkin olarak bir “sıralama” oluşturma ve öne çıkartma şansı da üretilmiş olur.
• Bilginin sosyal ağlar ve sosyal medyada paylaşılması ile birlikte en yerel bir içerik bile “küresel bir yaklaşım” içerisinde değerlendirilebilir ve değer kazanabilir. YouTube’a yüklediğiniz basit bir düğün videosunun bir anda dünyada en çok izlenen videolardan biri hâline gelmesine bu yüzden şaşırmamak gerekir.
• Bilgi her zamankine göre çok daha fazla duygular ile buluşabilme şansına sahip olmuştur.
• Bilginin sosyal ağlar ve sosyal medyada paylaşılması ile birlikte bilgi-içerik üreticisi ve paylaşımcısı olanlar “ortamda varolduklarına” ve aidiyetlerine ilişkin de izler bırakmaktadır. Diğerleri tarafından görünür hâle gelmektedirler.
• Bilgi bir topluluğun üretimi olarak da kabul görebileceğinden “topluluk hissinin üretilmesi de” önemli hâle gelmektedir. Bilgi üzerinden bilgi-içerik üreticileri bir tür “bağlantılılık” içerisinde olabilmektedir.

Sosyal ağlardan sosyal medyaya uzanan süreçte dikkati çeken üç nokta vardır. Bunlar
1. İnternet üzerinde mesaj panolarının farklı toplulukların oluşmaya başlaması.
2. Blogların ortaya çıkması.
3. Sosyal ağların yükselişini sürdürdüğü süreçte sosyal medyanın da yükselişe geçmesi.

Sosyal ağ ifadesi günümüzde pek de açık bir tanım kazanamamaktadır. Clude Mitchell’in tanımına göre “Sosyal ağ belli grup insanın belirli bir ağ ile birlikte ve bu ağa belirli özellikler yükleyerek bu sürece katılan bireylerin sosyal davranışlarını yorumlamaya yarayan bağlantılardır.” Wasserman ve Faust’a göre ise “Sosyal ağlar sınırlı yapıdaki katılımcıların ve onların ilişkilerinin birbirileri ile etkileşimlerinin üzerinden yeniden tanımlanmasıdır.” Richter ve Koch ise “sosyal ağ sistelerinin bir tür uygulama siteleri olduğunu ve kullanıcılara kendi kimliklerini ve ilişkide kalabilmelerini yönetebilmeleri için işlevler sunan” ağlar olarak değerlendirmektedirler. Sosyal ağlar ile ilgili tartışmalar ve tanımlarda dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta ise sosyal ağlar ile online toplulukların birbirine karıştırılmaması gerektiğidir.

Online toplulukların özellikleri
• Online toplulukların yapısı bire bir ilişkilerin yerine paylaşılan amaca yoğunlaşmaktadır.
• Online topluluklar üyeleri arasında tahmin edilebilir ikincil ilişkiler söz konusudur.
• Online topluluklar amaçları, kuralları ve yazışma ortamı bakımından diğer topluluklara göre daha belirgindirler.
• Online topluluklar paylaşımın ve iş birliğinin gerektiği etkinlikler için etkindir.
• Online topluluklar topyekûn eylem gerektiren etkinlikler açısından daha etkili çözümler üretirler.
• Online topluluklar tartışma grupları, forumlar veya listeler ile karıştırılmamalıdır.

Online topluluklara göre sosyal ağlar şu tür özelliklere sahiptir:
• Sosyal ağların yapısı tekil kullanıcının birebir ilişkilerinin çevresine odaklanmıştır.
• Sosyal ağlar üyeleri arasında zayıf ikincil ilişkilere sahiptir.
• Sosyal ağlar üyelerine-kullanıcılarına aynı anda birden fazla grubun üyesi olabilmelerine izin vermektedir.
• Sosyal ağlar etkinliklerin paylaşılması için uygundurlar.
• Sosyal ağlar iş birliğini ve topyekûn eylemi gerektiren etkinlikler için daha az etkilidir.
• Sosyal ağlar üyelerine-kullanıcılarına daha kolay topluluklar kurma şansı verir.

Bireyler sosyal ağlarda neden bulunur?
• Bilgi alışverişi amacıyla kullanımı: Bir konu hakkında bilgi elde etmek amaçtır
• Sosyal amaçla kullanımı: Duygusal destek sağlamak amaçtır. Eğitim, tartışma grupları ve boş zaman eğlencesi gerekçelerdir.
• Arkadaşlık amacıyla kullanımı: Yeni arkadaşlar bulmak ve arkadaş edinmek amaçtır. Bilgi paylaşımı, ortak deneyim ve kendini değerlendirmek gerekçelerdir.

SOSYAL MEDYA
Sosyal Medyanın Önemini ve Kullanımını Değerlendirebilmek
Bugün sıkça duyduğumuz ve kullandığımız bloglar, wikiler birer sosyal medyadır. Bir başka tanımda ise sosyal medya kullanıcılarına etkileşim, iletişim ve paylaşım olanağı veren dijital medya olarak tanımlanır.

DİKKAT: Facebook, MySpace ve Windows Live Space gibi ağlardan oluşan siteler sosyalağ türüdür.

Sosyal medya üç temel ortamda gelişme kaydetmiştir. Bunlar:
• İletişim merkezli sosyal medya
• İş birliği ve bilgi paylaşımı merkezli sosyal medya
• Zengin medya içeriğinin paylaşımını hedef alan sosyal medya

İletişim merkezli sosyal medyada:
1-Web günlükleri, Kişinin istediği gibi günlük deneyimlerini, düşüncelerini veya aktarmak istediklerini paylaştığı; görüş alışverişine de olanak sağlayabildiği webe yüklenmiş içerik ortamlarıdır.
2-Mikroblog, bir ağ grubu üzerinde yer alan üyelerin birbirlerine kısa mesajlar yollayabildiği uygulamayı ifade etmektedir. Örneğin, Twitter.
3-Sosyal ağ siteleri ve grupları, farklı paylaşımlarda bulunmamıza yardımcı olan, fotoğraşarımızdan mesajlarımıza ve özel mesajlaşmaya kadar birçok uygulamada bulunmamıza olanak sağlayan Facebook, MySpace ve YouTube gibi sosyal ağ ortamlarıdır.

İş birliği ve bilgi paylaşımı merkezli Sosyal medyalar:
1-Wiki siteleri, İçeriğin oluşturulmasına ve yaygınlaşmasına olanak veren kitlesel kaynak özellikleri de kazanabilecek ortamları ve uygulamaları işaret etmektedir. Örneğin, Wikipedia.
2-Sosyal işaretleme siteleri, bir kullanıcının beğendiği bir sayfayı diğer kullanıcılar ile paylaşması amacıyla İnternet ortamında kaydetmesine denmektedir. Örnek, delicio. us.

Zengin medya içeriğinin paylaşımını hedef alan sosyal medya
1- Fotoğraf ve benzeri diğer çalışmaların paylaşıldığı siteler
Örneğin, DevianArt ve Şickr

2- Video, müzik ve ses dosyalarının paylaşıldığı siteler
Örneğin, YouTube

3- Canlı yayın siteleri
İnternet’te gerçekleşen veya İnternet’in dışında gerçekleşip İnternet’e taşınan ses-görüntü içeren farklı içerikler paylaşılmaktadır.

-4 Hazır sunum paylaşım siteleri
Günümüzde SlideShare ve Scribd adlı sitelerde bu uygulamanın örneklerini görmekteyiz.

5- Sanal gerçeklik siteleri
Farklı yaşam deneyimlerinin benzerlerinin üretildiği ve bir oyun-tekrar yaklaşımı içerisinde kullanıcılara aktarıldığı uygulamaları ifade etmektedir. Günümüzde en dikkati çeken örneklerden biri Second Life uygulamasıdır.

Sosyal medyanın çevresini saran, sosyal medyayı doğuran ve birbiri ile etkileşim içerisinde olabilen ögeler:
• Günlükler • Mikro günlükler • Hareketli görüntü paylaşımları • Fotoğraf paylaşımları
• İnternet tabanlı sayısal yayınlar • Zengin ortam özetleri • Graşk bileşenler
• Sosyal ağlar • Sohbet odaları • Tartışma ortamları • Mesaj panoları

Sosyal medyaya avantajları
- Sosyal medya geniş ölçekte ve erişilebilir teknolojileri kullanmakta ve yer vermektedir.
- Sosyal medya insanların diğer gruplar ve insan toplulukları ile iletişim kurabilmesini sağlamaktadır.
- Sosyal medya belli konularda etki sağlanabilmesini sağlar.

Sosyal medya sayesinde her bir birey de yayımcı hâline gelmiştir. Sosyal medya aracılığı ile yer bulabilecek yayımcılık yaklaşımları ve biçimleri şu şekilde sıralanabilir:
a. Kişisel yayımcılık: b. İşbirliği içinde yayımcılık: c. Sosyal ağ yayımcılığı:
d. Geri bildirim ve tartışmalar: e. Bir araya getirme ve sınırlandırma: f. Toplayıcılar ve dağıtıcılar:
g. Kişisel pazarlar ve pazarlama:

Görüleceği üzere sosyal ağların oluşumu ve sosyal medyanın gelişimi ile birlikte en yerel olan bir içerik bile küresel bir paylaşımın parçası olabilmekte, küresel olan bir içerik ise yerel anlamda daha özel bir kullanım bulabilmektedir.
**************************************​